Borç özsermaye oranı neyi gösterir?
Bir şirketin varlıklarını ne ölçüde borçla, ne ölçüde ortaklarının koyduğu sermayeyle finanse ettiği, finansal riskinin en temel göstergesidir. Borç özsermaye oranı hesaplama aracı toplam borçları (yabancı kaynakları), özkaynakları ve istersen faiz getiren finansal borçları alır. Sonuçta borç/özkaynak oranı, borç oranı, özkaynak oranı, finansal kaldıraç ve finansal borç/özkaynak oranı listelenir.
Formüller şunlardır: Borç/özkaynak = toplam borç / özkaynak. Toplam varlık = borç + özkaynak kabul edilir. Borç oranı = borç / toplam varlık, özkaynak oranı = özkaynak / toplam varlık. Finansal kaldıraç = toplam varlık / özkaynak. Oranları yüzdeye çevirirken takılırsan kesir ondalık yüzde dönüştürücüsü yardımcı olur.
Örnek: Toplam borçların 3.000.000 TL, özkaynakların 2.000.000 TL olsun. Borç/özkaynak oranı 1,5’tir. Toplam varlık 5.000.000 TL olduğundan borç oranı %60, özkaynak oranı %40, finansal kaldıraç 2,5 çıkar. Borçların 1.200.000 TL’si banka kredisiyse finansal borç/özkaynak oranı 0,6 olur; geri kalan kısım tedarikçi borcu, vergi borcu ya da alınan avanslar gibi faizsiz kalemlerdir. Bankalar kredi değerlendirmesinde genellikle bu finansal borç oranına daha çok ağırlık verir, çünkü faiz yükünü doğrudan bu kalem belirler.
Kredi analistleri, borsa yatırımcıları ve büyüme için finansman arayan şirket sahipleri bu oranı yakından izler. Yüksek kaldıraç, iyi dönemlerde özkaynak kârlılığını artırır ama faiz yükü nedeniyle kötü dönemlerde riski büyütür. Kaldıracın kârlılığa etkisini görmek için ROE ve ROA hesaplamasına, kısa vadeli ödeme gücü için cari oran aracına bak. Yeni bir kredinin taksit yükünü ticari kredi hesaplamasıyla önceden görebilirsin. Sektörler arasında kabul edilebilir oranlar çok farklıdır; buradaki sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır.