Makas aralığı
Kısa tanım
Bir döviz, altın ya da menkul kıymetin alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktır; işlemi yapan kurumun kazancını ve yatırımcının giriş-çıkış maliyetini gösterir.
Diğer adları: Alış-satış makası, Spread, Kur makası
Döviz bürosunda ya da bankada her zaman iki fiyat görürsün: kurumun senden satın aldığı alış fiyatı ve sana sattığı satış fiyatı. Aradaki farka makas aralığı (spread) denir. Al ve hemen sat dediğinde kaybettiğin tutar tam olarak bu makastır.
Hesaplama
makas oranı = (satış − alış) / alış × 100. Örnek: Gram altının alış fiyatı 4.200 TL, satış fiyatı 4.330 TL ise makas 130 TL, oran yaklaşık %3,1'dir. Bugün aldığın altını aynı gün bozdurursan gram başına 130 TL kaybedersin. Yatırımın kâra geçmesi için fiyatın en az bu oran kadar yükselmesi gerekir. Hesabı altın ve döviz makas oranı hesaplamasıyla yapabilirsin.
Makası etkileyen etkenler
- Likidite: Çok işlem gören dolar ve euroda makas dar, az işlem gören para birimlerinde geniştir.
- Piyasa oynaklığı: Ani kur hareketlerinde kurumlar riski karşılamak için makası açar.
- İşlem kanalı: Nakit (efektif) işlemler ve kuyumcular genellikle bankaların internet şubesinden daha geniş makasla çalışır.
- Saat: Piyasaların kapalı olduğu hafta sonu ve gece saatlerinde makas genişleyebilir.
Yatırım kararına etkisi
Kısa vadeli al-sat işlemlerinde makas toplam getirinin büyük kısmını eritebilir. Örneğin %3 makaslı bir üründe ayda bir alım satım yapan biri yılda yalnızca makas yüzünden ciddi bir maliyete katlanır. Uzun vadeli yatırımda ise makasın etkisi zamana yayılır. Kâr ve zararını makası da hesaba katarak altın kâr zarar hesaplamasıyla görebilir, döviz dönüşümlerinde alış ve satış kurunu döviz çeviricisinde ayrı ayrı inceleyebilirsin.
Borsada makas alış ve satış kademeleri arasındaki farktır; işlem hacmi düşük hisselerde makas genişler ve piyasa emirleri beklenmedik fiyatlardan gerçekleşebilir. Bu bilgiler yatırım tavsiyesi değildir.